Aliaslar, yoʻnaltirish, avtojavob va Sieve filtrlari: sozlash va misollar

Kompaniyada umumiy manzillar, taʼtillar va kuniga oʻnlab xatlar paydo boʻlganda, pochtani tartibga solish kerak: sales@ ga kelgan xatlarni kim oladi, menejer taʼtilda boʻlganda mijozlarga kim javob beradi, hisob-fakturalarni tarqatmalardan qanday ajratish mumkin. Maqola administratorlar va tajribali foydalanuvchilar uchun — toʻrtta vosita haqida: aliaslar, yoʻnaltirish, avtojavob va Sieve filtrlari.

Alias, yoʻnaltirish yoki alohida pochta qutisi

Bu tushunchalar koʻpincha chalkashtiriladi, garchi ular turlicha ishlasa ham.

Vosita	Qanday ishlaydi	Qachon foydalanish kerak
Alias (taxallus)	Qoʻshimcha manzil, unga kelgan xatlar bitta yoki bir nechta mavjud pochta qutisiga tushadi. Aliasning oʻz pochta qutisi va paroli yoʻq.	info@, sales@, hr@; nomi oʻzgargandan keyingi eski manzillar
Yoʻnaltirish	Pochta qutisi xatni oladi va uning nusxasini boshqa manzilga, jumladan tashqi manzilga yuboradi.	Pochtani vaqtincha hamkasbga topshirish, rahbar telefoniga nusxa yuborish
Alohida pochta qutisi	Oʻz paroli, papkalari va kvotasiga ega toʻliq pochta qutisi.	Manzil nomidan xat yuborish va alohida yozishmalarni saqlash kerak boʻlganda

sales@ va info@ umumiy manzillari

Kichik kompaniya uchun odatiy sxema: sales@example.uz manzili — alias, unga kelgan xatlarni ikki savdo menejeri oʻz shaxsiy pochta qutilarida oladi. Bu yondashuvning afzalliklari:

• Bir necha kishi foydalanadigan umumiy parol kerak emas. Bu xavfsizlik uchun muhim — pochta qutisi xavfsizligi haqidagi maqolaga qarang.
• Xodim ishdan ketganda uni alias qabul qiluvchilari roʻyxatidan olib tashlash kifoya.
• Odamlar almashganda vizitkalar va saytdagi manzil oʻzgarmaydi.

Aliasning bitta cheklovi bor: mijozga javob menejerning shaxsiy manzilidan ketadi. Agar aynan sales@ dan javob berish muhim boʻlsa, alohida pochta qutisi ochib, uni xodimlarning pochta dasturiga qoʻshimcha hisob sifatida ulagan maʼqul.

Xatlarni yoʻnaltirish

Yoʻnaltirish veb-pochtadagi pochta qutisi sozlamalarida yoqiladi. Odatda ikki rejim bor: nusxani yoʻnaltirib, xatni pochta qutisida qoldirish yoki saqlamasdan yoʻnaltirish. Deyarli har doim nusxani qoldirgan maʼqul — shunda tashqi manzil ishlamay qolsa ham xatlar yoʻqolmaydi.

Tashqi manzillarga yoʻnaltirishda nimalarni yodda tutish kerak:

• Yoʻnaltirilgan xat asl yuboruvchini saqlaydi, uni esa endi sizning serveringiz yuboradi. Shu sababli qabul qiluvchida SPF tekshiruvi oʻtmasligi va xat spamga tushishi mumkin. Oʻzgarishsiz yoʻnaltirilganda DKIM imzosi odatda saqlanib qoladi.
• Butun pochtani bepul pochta qutilariga yoʻnaltirmang: korporativ yozishmalar nusxasi sizning nazoratingizdan tashqarida qoladi.
• Pochta qutisiga kirish huquqini qoʻlga kiritgan firibgarlar koʻpincha yashirincha yoʻnaltirish qoʻshib qoʻyadi. Bu sozlamalarni vaqti-vaqti bilan tekshirib turing.

Avtojavob

Avtojavob kiruvchi xatlarga oldindan belgilangan matnni yuboradi — masalan, taʼtil davrida. Yaxshi avtojavob qisqa va foydali boʻladi:

• yoʻqlik sanalari;
• shoshilinch masalalar boʻyicha kimga murojaat qilish (hamkasb manzili yoki umumiy manzil);
• kerak boʻlmasa, ortiqcha shaxsiy tafsilotlar va mobil telefon raqamlarisiz.

Toʻgʻri avtojavob bitta yuboruvchiga belgilangan muddatda bir martadan koʻp javob bermaydi va tarqatmalar hamda avtomatik xatlarga javob qaytarmaydi. SOGo veb-pochtasida avtojavob pochta sozlamalarida yoqiladi — batafsil SOGo veb-pochtasi haqidagi maqolada.

Sieve filtrlari

Sieve — pochtani qayta ishlash qoidalari uchun standart til (RFC 5228). Qoidalar yetkazish paytida serverda bajariladi, shuning uchun veb-pochta, kompyuter va telefon uchun bir xil ishlaydi, hatto pochta dasturi yopiq boʻlsa ham. Oddiy filtrlarni veb-pochta interfeysida yaratish qulay, murakkabroqlarini esa skript sifatida yozish mumkin.

Skript kengaytmalarni ulash (require) va if shartlaridan iborat. Hech bir qoida qoʻllanilmagan xat «Kiruvchi» papkasiga tushadi.

Mavzu va yuboruvchi boʻyicha saralash

require ["fileinto"];

# Har qanday yuboruvchidan kelgan hisob-fakturalar Invoices papkasiga
if header :contains "subject" ["invoice", "hisob-faktura"] {
    fileinto "Invoices";
    stop;
}

# Hamkor domenidan kelgan barcha pochta Partners papkasiga
if address :domain :is "from" "partner.uz" {
    fileinto "Partners";
    stop;
}

stop buyrugʻi qayta ishlashni toʻxtatadi, shunda xat keyingi qoidalarga tushmaydi. Papkalar oldindan mavjud boʻlishi kerak.

sales@ ga kelgan xatlar nusxasini rahbarga yuborish

require ["copy"];

if address :is "to" "sales@example.uz" {
    redirect :copy "director@example.uz";
}

copy kengaytmasi xatni pochta qutisida qoldiradi va nusxasini yuboradi. :copy boʻlmasa, redirect buyrugʻi xatni yoʻnaltiradi va u asl pochta qutisida qolmaydi.

Bir nechta shart va katta xatlar

require ["fileinto"];

# Tashqi yuboruvchilardan kelgan 10 MB dan katta xatlar
if allof (size :over 10M,
          not address :domain :is "from" "example.uz") {
    fileinto "Large";
}

# Tarqatmalar List-Id yoki Precedence sarlavhasi boʻyicha
if anyof (exists "list-id",
          header :is "precedence" ["bulk", "list"]) {
    fileinto "Newsletters";
}

allof barcha shartlar bajarilishini, anyof esa kamida bittasi bajarilishini talab qiladi.

Sieve yordamida avtojavob

require ["vacation"];

vacation
    :days 1
    :subject "20-oktabrgacha ishda emasman"
    :addresses ["ali@example.uz"]
    "20-oktabrgacha taʼtildaman. Shoshilinch masalalar boʻyicha sales@example.uz manziliga yozing.";

:days 1 parametri bitta yuboruvchi avtojavobni kuniga bir martadan koʻp olmasligini bildiradi. :addresses da pochta qabul qiladigan manzillaringiz, jumladan aliaslar sanab oʻtiladi.

Odatiy xatolar

• Yoʻnaltirish halqasi: A pochta qutisi B ga, B esa yana A ga yoʻnaltiradi. Zanjirlarni, ayniqsa aliaslar ishtirok etganda, tekshiring.
• Filtr muhim xatlarni «yutib yubordi»: :contains "subject" "a" kabi juda umumiy shart. Tor qoidalardan boshlang va ularni sinov xatlarida tekshiring.
• fileinto dagi papka nomida xato — xat «Kiruvchi»da qolishi yoki qoida saqlanmasligi mumkin.
• Taʼtildan qaytgach unutilgan avtojavob. Agar interfeys imkon bersa, tugash sanasini belgilang.

Aliaslar yoki Sieve skripti boʻyicha yordam kerak boʻlsa, @mycloudsupport ga yozing.